Sinds 1 juli 2026 is de vrachtwagenheffing een feit. Voor het eerst betalen eigenaren van vrachtwagens in Nederland per gereden kilometer, in plaats van via een vast vignet. Voor chauffeurs die dagelijks de weg op gaan en voor de bedrijven die hen laten rijden, verandert er meer dan alleen een nieuw kastje op het dashboard. In dit artikel zetten we op een rij wat de heffing inhoudt, wat het kost en wat je nu al moet weten.
Wat is de vrachtwagenheffing?
De vrachtwagenheffing is een kilometerheffing: in plaats van een vast bedrag per jaar (het Eurovignet) betaal je voortaan per kilometer die je rijdt op het aangewezen wegennet. Dat netwerk bestaat uit vrijwel alle Nederlandse snelwegen, aangevuld met een aantal provinciale wegen en gemeentelijke hoofdwegen. De heffing geldt zowel voor Nederlandse als buitenlandse vrachtwagens, zodat ook buitenlandse vervoerders meebetalen aan het gebruik van het Nederlandse wegennet.
Het systeem sluit aan bij vergelijkbare kilometerheffingen die al in andere Europese landen bestaan, al waarschuwt de RDW dat het Nederlandse systeem op een aantal punten net anders in elkaar zit dan de tolsystemen die chauffeurs al kennen uit bijvoorbeeld Duitsland of België. Goed opletten dus, zeker voor internationale ritten.
Voor welke voertuigen geldt de heffing?
De heffing geldt voor voertuigen in de categorieën N2 en N3, kort gezegd: vrachtwagens met een technische maximummassa boven de 3.500 kg.
Uitzonderingen en vrijstellingen
Niet elk voertuig boven die grens betaalt automatisch mee. Een aantal categorieën is vrijgesteld:
- Volledig elektrische vrachtwagens en bestelwagens tot 4.250 kg met een Nederlands kenteken zijn automatisch vrijgesteld, zonder dat je daar iets voor hoeft aan te vragen.
- Is een elektrisch voertuig zwaarder dan 4.250 kg, dan valt het alsnog onder de heffing, maar wel in de laagste (dus goedkoopste) tariefklasse.
- Voor oldtimer-vrachtwagens van 40 jaar en ouder kan sinds 1 april 2026 een ontheffing worden aangevraagd, mits het voertuig uitsluitend privé wordt gebruikt, relevant voor liefhebbers met een klassieker in de garage.
- Buitenlandse elektrische voertuigen moeten de vrijstelling wél zelf aanmelden; die geldt niet automatisch zoals bij Nederlandse kentekens.
Wat kost de vrachtwagenheffing per kilometer?
Het tarief is niet voor elke truck hetzelfde. Het hangt af van het gewicht van het voertuig en de CO2-uitstootklasse (ook wel VECTO-klasse genoemd), die in vijf niveaus is opgedeeld. Hoe zwaarder en viezer de truck, hoe hoger de prijs per kilometer. Deze gegevens worden automatisch opgehaald uit het RDW-kentekenregister, dus je hoeft als chauffeur of ondernemer zelf niets in te voeren.
Ter indicatie, op basis van de tarieven voor 2026:
- Een Euro 6-truck van 16 ton (combinatie) betaalt ongeveer €0,16 per kilometer.
- Diezelfde combinatie, maar dan volledig elektrisch, betaalt slechts zo’n €0,035 per kilometer.
- Een zware dieseltruck boven de 32 ton zit rond de €0,20 per kilometer.
- Het gemiddelde tarief over alle voertuigen ligt rond de 19 cent per kilometer (prijspeil 2026).
Tijdelijke korting van 1 september tot en met 31 december 2026
Vanwege de gestegen brandstof- en energieprijzen heeft het kabinet besloten de tarieven van 1 september tot en met eind 2026 tijdelijk met 22,3% te verlagen. Vanaf 2027 stijgen de tarieven vervolgens jaarlijks op 1 januari, gekoppeld aan inflatie. De CO2-klassen zelf worden bovendien elk jaar op 1 juli aangescherpt: een truck die na die datum nieuw wordt geregistreerd, kan in een minder gunstige klasse terechtkomen. Eenmaal ingedeeld blijft een voertuig zes jaar in dezelfde klasse, ook als het in het buitenland wordt ingezet.
Wat verandert er nog meer per 1 juli 2026?
De vrachtwagenheffing komt niet alleen. Een aantal andere wijzigingen ging op dezelfde datum in.
Einde van het Eurovignet
Het Nederlandse deel van het Eurovignet is per 1 juli 2026 vervallen. Voor ritten naar landen die nog wel met het Eurovignet werken, blijft die verplichting voor die landen uiteraard bestaan.
Motorrijtuigenbelasting omlaag of helemaal weg
Voor vrachtwagens tot 12.000 kg vervalt de motorrijtuigenbelasting (mrb) volledig. Voor zwaardere vrachtwagens gaat de mrb fors omlaag, tot het Europese minimumniveau. Voor deze groep geldt bovendien tijdelijk, van 1 juli 2026 tot 1 januari 2027, een nihiltarief.
Verplichte slimme tachograaf voor meer voertuigen
Vanaf 1 juli 2026 moeten ook lichte bedrijfsvoertuigen die internationaal goederenvervoer verrichten, uitgerust zijn met een slimme tachograaf van de tweede generatie (G2V2). Er gelden wel uitzonderingen, onder meer voor niet-commercieel vervoer tot 7.500 kg (zoals campers) en voor bepaalde emissievrije voertuigen die uitsluitend lokaal rijden. De ILT waarschuwt dat overtredingen kunnen leiden tot boetes of zelfs het intrekken van de vervoersvergunning.
Wat moet je nu regelen?
Voor chauffeurs die voor een werkgever rijden, verandert er in de praktijk vooral iets aan de administratie op de achtergrond. Voor eigen rijders en transportondernemers ligt dat anders:
- Zorg voor een werkend tolkastje (OBU). Rijd je vooral binnen Nederland, dan volstaat een kastje met nationale dekking. Rijd je internationaal, dan is een EETS-kastje (zoals de DKV Box Europe) praktischer, omdat je daarmee ook in andere landen met kilometerheffing uit de voeten kunt.
- Meld je aan bij een aanbieder. Zonder werkend systeem kunnen ritten niet correct worden geregistreerd, met boetes als risico.
- Breng je inzetprofiel in kaart. Rijdt een voertuig vooral regionaal of juist grensoverschrijdend? Dat bepaalt welk kastje het beste past.
- Kijk of je in aanmerking komt voor subsidie. Een deel van de opbrengsten van de heffing vloeit terug naar de sector via subsidieregelingen voor verduurzaming en innovatie, voor 2026 gaat het om ruim 253 miljoen euro.
Wat betekent dit voor je portemonnee?
Het beeld is genuanceerd. Aan de ene kant verdwijnt of verlaagt de motorrijtuigenbelasting fors, en verdwijnt het Eurovignet. Aan de andere kant komt daar een kilometerheffing voor terug die met name voor bedrijven met veel snelwegkilometers of vaste lange lijnritten kan oplopen. Voor lichtere, schonere of elektrische voertuigen pakt de rekensom gunstiger uit dan voor een zware, oudere dieseltruck. Veel transportbedrijven zullen de extra kosten deels doorberekenen in hun tarieven, dus ook verladers en opdrachtgevers gaan de gevolgen merken.
Veelgestelde vragen
Moet ik als chauffeur zelf iets regelen voor de vrachtwagen heffing? Als je in loondienst rijdt, regelt je werkgever het tolkastje en de aanmelding. Ben je eigen rijder, dan ben je daar zelf verantwoordelijk voor.
Geldt de heffing ook voor buitenlandse vrachtwagens? Ja. Zowel Nederlandse als buitenlandse vrachtwagens boven de 3.500 kg vallen onder de regeling.
Is er een boete als ik geen tolkastje heb? Sinds 1 juli 2026 wordt gecontroleerd of vrachtwagens een werkend tolkastje aan boord hebben. Rijden zonder correct werkend systeem kan leiden tot een boete.
Betalen elektrische vrachtwagens ook mee? Ja, maar wel aanzienlijk minder: het tarief voor volledig elektrische voertuigen ligt op ongeveer een vijfde tot een kwart van het tarief voor een vergelijkbare diesel truck.
Tot slot
De vrachtwagen heffing is voor de meeste chauffeurs vooral iets dat op de achtergrond wordt geregeld, maar voor eigen rijders en transportondernemers is het slim om nu na te gaan of het tolkastje goed staat ingesteld en of je voertuig in de juiste klasse is ingedeeld.
