Scania CRB staat voor Compression Release Brake. Het is een in de motor geïntegreerde hulprem die de compressie in de cilinders gebruikt om de vrachtwagen af te remmen. CRB ondersteunt de wielremmen tijdens het uitrollen en afdalen, waardoor de chauffeur snelheid beter kan vasthouden en de bedrijfsremmen minder zwaar worden belast.
Scania introduceerde deze techniek bij de moderne Super-aandrijflijn. De afkorting CRB verwijst dus niet naar een cabine, modelserie of uitvoering. Wie de term bij een truckadvertentie of voertuigspecificatie ziet, kijkt naar een onderdeel van het hulpremsysteem.
Hoe werkt de Scania Compression Release Brake?
Een dieselmotor zuigt tijdens de normale werking lucht aan, comprimeert die lucht en zet na de verbranding de opgebouwde druk om in aandrijfkracht. Bij een compressierem wordt dit proces gebruikt om juist weerstand op te wekken.
Zodra CRB actief is, comprimeren de zuigers lucht in de cilinders. Rond het einde van de compressieslag wordt de samengeperste lucht via de klepbediening vrijgelaten. Daardoor krijgt de zuiger de energie die nodig was voor het comprimeren niet volledig terug. De motor neemt energie op uit de rijdende aandrijflijn en werkt daarmee als rem.
Het systeem wordt mogelijk gemaakt door de cilinderkop, de dubbele bovenliggende nokkenassen en de nauwkeurige aansturing van de kleppen van de Super-motor. CRB is daardoor geen losse remunit in de aandrijflijn, maar een functie die rechtstreeks in de motor en de kleppentrein is verwerkt.
De remwerking hangt onder meer samen met het motortoerental. In het algemeen kan een motorrem meer remvermogen leveren wanneer de motor binnen het toegestane bereik meer omwentelingen maakt. De transmissieregeling kan daarom een lagere versnelling kiezen om het toerental en de gewenste vertraging op elkaar af te stemmen. De precieze bediening en automatische samenwerking met Scania Opticruise zijn afhankelijk van de configuratie en software van de truck.
Bij de 13-liter Scania Super vermeldt de fabrikant een maximale aanvullende remcapaciteit tot ongeveer 350 kW. Dat is een piekwaarde voor een specifieke motor- en systeemconfiguratie. Het werkelijk beschikbare remvermogen varieert met het toerental, de gekozen versnelling en de voertuigspecificatie.
CRB, uitlaatrem en retarder: wat is het verschil?
CRB is een hulprem, maar niet iedere hulprem werkt op dezelfde manier. Een Scania kan afhankelijk van de uitvoering beschikken over een uitlaatrem, CRB, een hydraulische retarder of een combinatie daarvan.
| Systeem | Werking | Belangrijkste toepassing |
|---|---|---|
| Bedrijfsrem | Remblokken en remschijven vertragen de wielen | Normaal afremmen, stoppen en noodsituaties |
| Uitlaatrem | Beperkt de uitlaatgasstroom en verhoogt de weerstand in de motor | Lichte tot middelzware ondersteuning bij vertragen |
| CRB | Laat samengeperste lucht op het juiste moment uit de cilinders ontsnappen | Krachtige, motorafhankelijke vertraging tijdens uitrollen en afdalen |
| Scania Retarder | Remt de aandrijflijn hydraulisch via de transmissie | Langdurig en zwaar remwerk, bijvoorbeeld in bergachtig terrein |
Een traditionele uitlaatrem veroorzaakt tegendruk in het uitlaatsysteem. CRB grijpt nauwkeuriger in op het compressieproces in de cilinders en kan daardoor een grotere motorremwerking leveren. Een retarder werkt buiten de motor en kan hoge, langdurige remprestaties leveren zonder de wielremmen continu te gebruiken.
Scania positioneert CRB bij bepaalde toepassingen als een mogelijk alternatief voor een retarder. Dat betekent niet dat beide systemen altijd gelijkwaardig of onderling uitwisselbaar zijn. Voor regulier langeafstandstransport over relatief vlakke routes kan CRB voldoende aanvullende remcapaciteit bieden. Bij hoge combinatiegewichten, lange steile afdalingen of zwaar bouw- en speciaaltransport kan een retarder nog steeds gewenst zijn.
CRB en een Scania Retarder kunnen bovendien samen worden gespecificeerd. De voertuigregeling verdeelt de gevraagde vertraging dan over de beschikbare hulpremsystemen. Zo kan de truck eerst remmen zonder de bedrijfsremmen zwaar aan te spreken, terwijl voor daadwerkelijk stoppen altijd de wielremmen beschikbaar blijven.
Wat zijn de voordelen van Scania CRB?
Het belangrijkste voordeel is dat CRB langdurig kan helpen vertragen zonder voortdurend gebruik van de frictieremmen. Vooral op afritten, glooiende wegen en langere afdalingen kan dat praktisch verschil maken.
- Minder belasting van de bedrijfsremmen: remblokken en remschijven hoeven minder vaak en minder langdurig te worden aangesproken.
- Betere snelheidsbeheersing: de chauffeur kan een ingestelde daalsnelheid of vertraging gemakkelijker vasthouden.
- Directe samenwerking met de aandrijflijn: motor, Opticruise-transmissie en hulpremregeling kunnen gezamenlijk de geschikte versnelling en remwerking bepalen.
- Relatief compacte oplossing: de remfunctie is in de motor geïntegreerd en vereist geen afzonderlijke hydraulische retarder.
- Aanpasbaar aan de inzet: CRB kan zelfstandig worden gebruikt of worden gecombineerd met andere hulpremsystemen.
Het systeem heeft ook grenzen. De beschikbare vertraging is afhankelijk van het motortoerental en neemt niet onder alle omstandigheden op dezelfde manier toe. Een chauffeur moet daarom een geschikte versnelling en veilige snelheid kiezen voordat een afdaling begint. CRB vervangt bovendien nooit de normale bedrijfsrem en is geen vrijbrief om harder een afdaling in te rijden.
Welke oplossing bedrijfseconomisch het meest logisch is, hangt af van de route, het treingewicht, de gewenste gemiddelde snelheid, het hoogteprofiel en de inzetduur. Een lichtere trekker-opleggercombinatie op hoofdzakelijk vlakke snelwegen stelt andere eisen dan zwaar transport dat dagelijks in bergachtig gebied rijdt.
Is CRB een aanduiding van de Scania T-serie?
Nee. CRB is geen typecode voor de Scania T-serie en de letters beschrijven ook geen cabinevariant. De T was de frontstuurcabine met motorkap, terwijl CRB de Engelstalige naam van een technisch remsysteem is. De moderne Compression Release Brake verscheen bij de Super-motoren, lang nadat Scania de fabrieksproductie van de klassieke T-serie had beëindigd.
Bij voertuignamen en advertenties kunnen verschillende soorten aanduidingen naast elkaar staan. Een naam als Scania S500 zegt iets over de cabinefamilie en het nominale motorvermogen. CRB vermeldt daarentegen dat de truck met de compressierem is uitgerust. Het is dus een uitrustingskenmerk en geen zelfstandig vrachtwagenmodel.
Bij een klassieke of omgebouwde Scania T moet de aanwezige remtechniek afzonderlijk worden gecontroleerd. Zo’n truck kan een uitlaatrem of retarder hebben. Alleen bij een aangepaste aandrijflijn kan moderne techniek zijn ingebouwd; de aanduiding CRB alleen bewijst niet hoe een specifieke T-serie technisch is opgebouwd.
Samengevat is Scania CRB een krachtige, geïntegreerde compressierem voor moderne aandrijflijnen. Het systeem zet de compressiearbeid van de motor om in vertraging, ontlast de wielremmen en kan bij passende inzet een retarder aanvullen of vervangen. Meer uitleg over de modellen, motoren en technische systemen van het merk staat in het overzicht van Scania.
