DAF Predictive Cruise Control, vaak afgekort tot PCC, is een rijhulpsysteem dat de snelheid en aandrijflijn van een vrachtwagen afstemt op het wegprofiel dat eraan komt. Met GPS en digitale kaartgegevens herkent het systeem onder meer stijgingen, kruinen en afdalingen. De truck kan daardoor eerder gas terugnemen, een versnelling vasthouden of EcoRoll gebruiken. Het doel is om de beschikbare bewegingsenergie beter te benutten en onnodig accelereren, schakelen en remmen te voorkomen.
PCC is dus meer dan een gewone cruisecontrol. Waar conventionele cruisecontrol reageert zodra de snelheid afwijkt, probeert de voorspellende variant die afwijking vooraf in te calculeren. Vooral op glooiende snelwegen kan dat een rustiger rijbeeld en een lager brandstofverbruik opleveren. Het systeem neemt de verantwoordelijkheid van de chauffeur echter niet over: verkeer, weersomstandigheden en tijdelijke verkeerssituaties blijven bepalend.
Hoe werkt DAF Predictive Cruise Control?
Predictive Cruise Control bepaalt via GPS waar de vrachtwagen rijdt en combineert die positie met kaartinformatie over het komende wegverloop. Bij de New Generation DAF kijkt het systeem volgens de fabrikant tot ongeveer twee kilometer vooruit. Op basis daarvan berekent de voertuigsoftware hoe de ingestelde kruissnelheid met zo min mogelijk energie kan worden aangehouden.
Een vrachtwagen die een helling nadert, hoeft bijvoorbeeld niet altijd tot aan de kruin exact dezelfde snelheid vast te houden. Extra accelereren vlak voor het hoogste punt vraagt relatief veel brandstof, terwijl een beperkte snelheidsdaling vaak nauwelijks invloed heeft op de gemiddelde snelheid. PCC kan daarom binnen de ingestelde snelheidsmarge tijdelijk wat snelheid laten wegvallen.
Bij een naderende afdaling kan het systeem juist voorkomen dat de truck vlak voor de kruin nog onnodig terugschakelt. Zodra de zwaartekracht voldoende helpt, kan de aandrijflijn de versnelling loslaten en EcoRoll activeren. De vrachtwagen rolt dan gecontroleerd uit, waarna de transmissie weer een passende versnelling kiest wanneer aandrijving of motorremwerking nodig is.
De belangrijkste ingrepen zijn:
- het tijdelijk laten variëren van de snelheid binnen een ingestelde bandbreedte;
- eerder opschakelen wanneer voldoende trekkracht beschikbaar blijft;
- een opschakeling of terugschakeling uitstellen wanneer dat gunstiger is voor het volgende weggedeelte;
- EcoRoll activeren wanneer het momentum van de combinatie voldoende is;
- de aandrijflijn voorbereiden op een naderende klim of afdaling.
Deze functies werken samen met de motorregeling en, afhankelijk van de uitvoering, de geautomatiseerde TraXon-transmissie. PCC moet daarom niet als een los accessoire worden gezien, maar als onderdeel van de totale aandrijflijnstrategie van de vrachtwagen.
Verschil met cruisecontrol en Adaptive Cruise Control
Gewone cruisecontrol, Adaptive Cruise Control en Predictive Cruise Control beïnvloeden alle drie de snelheid, maar gebruiken daarvoor verschillende informatie. Dat onderscheid is belangrijk voor chauffeurs die willen begrijpen waarom de truck op een bepaald moment gas terugneemt of juist afremt.
| Systeem | Belangrijkste informatie | Primaire taak |
|---|---|---|
| Gewone cruisecontrol | Actuele voertuigsnelheid | De ingestelde snelheid aanhouden |
| Adaptive Cruise Control | Afstand en snelheidsverschil tot voorliggers | Een ingestelde volgafstand ondersteunen |
| Predictive Cruise Control | GPS, kaartgegevens en verwacht wegprofiel | Vooruitlopen op hellingen en afdalingen |
Adaptive Cruise Control reageert in de eerste plaats op ander verkeer. Predictive Cruise Control kijkt naar de topografie van de route. In een uitgeruste DAF kunnen beide systemen tegelijkertijd actief zijn. Als een voorligger vertraagt, krijgt de afstandsregeling voorrang boven de brandstofbesparende strategie van PCC.
Ook Downhill Speed Control heeft een andere functie. Deze voorziening helpt voorkomen dat de vrachtwagen tijdens een afdaling boven een gekozen snelheid uitkomt. Daarbij kunnen de motorrem en, indien aanwezig, de retarder worden ingezet. PCC kan de afdaling vooraf meenemen in zijn berekening, maar vervangt de snelheidsbeheersing tijdens de afdaling niet.
Gebruik in de dagelijkse praktijk
De chauffeur activeert de cruisecontrol en kiest een gewenste snelheid. Afhankelijk van de voertuigconfiguratie kunnen daarnaast marges worden ingesteld voor de snelheid boven of onder die waarde. Binnen deze ruimte krijgt PCC de mogelijkheid om energiezuinig te anticiperen. De precieze bediening en beschikbare instellingen verschillen per modeljaar, softwareversie en voertuigspecificatie.
Het systeem is het effectiefst wanneer het voldoende ruimte krijgt om zijn berekeningen uit te voeren. Wie iedere kleine snelheidsafwijking direct met het gaspedaal corrigeert, onderbreekt de voorspellende strategie. Een lichte terugval voor een kruin kan juist bewust zijn: de truck voorkomt daarmee dat veel brandstof wordt gebruikt voor snelheid die in de aansluitende afdaling vanzelf terugkomt.
Dat vraagt enige gewenning. Een chauffeur kan op basis van zicht en ervaring al vroeg anticiperen, maar PCC beschikt over hoogtegegevens van het verdere wegtraject. Hierdoor kan de software soms een andere keuze maken dan op het eerste gezicht logisch lijkt. De werking wordt meestal het duidelijkst op lange, rustig bereden trajecten met opeenvolgende hoogteverschillen.
Goed gebruik betekent niet dat de chauffeur het systeem overal ingeschakeld laat. Bij druk verkeer, gladheid, werkzaamheden, scherpe bochten of onoverzichtelijke situaties kan handmatige snelheidsregeling verstandiger zijn. Digitale kaartgegevens kennen bovendien niet iedere tijdelijke verandering. PCC herkent bijvoorbeeld geen plotselinge file of onverwacht obstakel; daarvoor blijven de chauffeur en andere assistentiesystemen noodzakelijk.
Praktische aandachtspunten zijn:
- stel alleen een snelheid en marge in die passen bij de verkeerssituatie;
- houd rekening met het totale gewicht en het rijgedrag van de combinatie;
- verwacht niet dat PCC tijdelijke snelheidsbeperkingen of wegwerkzaamheden altijd correct verwerkt;
- blijf zelf vooruitkijken en houd de voet gereed bij complexe situaties;
- beoordeel brandstofresultaten over langere, vergelijkbare ritten en niet op één traject.
Brandstofbesparing, comfort en beschikbaarheid
De belangrijkste winst van Predictive Cruise Control ontstaat doordat de truck minder vaak onnodig vermogen vraagt. Een dieselmotor verbruikt veel brandstof wanneer een zware combinatie kort voor een kruin nog moet versnellen. Door snelheid, versnelling en EcoRoll vooraf op elkaar af te stemmen, kan PCC zulke inefficiënte momenten beperken.
DAF heeft voor eerdere systeemgeneraties indicaties gepubliceerd waarbij de besparing in normaal langeafstandsvervoer beperkt bleef tot enkele procenten en op heuvelachtige routes hoger kon uitvallen. Zulke cijfers zijn geen garantie voor iedere truck. Het resultaat hangt sterk af van route, verkeersdrukte, totaalgewicht, snelheid, banden, aerodynamica en rijstijl. Op een vlakke route met veel onderbrekingen heeft het systeem minder speelruimte dan op een lange, glooiende snelweg.
Naast verbruik kan PCC bijdragen aan rijcomfort. De aandrijflijn schakelt doelgerichter en de snelheid wordt gelijkmatiger opgebouwd en afgebouwd. Dat vermindert niet automatisch de werkbelasting in iedere situatie, maar kan lange snelwegritten rustiger maken. De chauffeur hoeft minder vaak handmatig te corrigeren en krijgt een voorspelbaarder samenspel tussen motor, transmissie en remsystemen.
Predictive Cruise Control kwam al voor op oudere DAF CF- en XF-uitvoeringen en wordt ook toegepast binnen de New Generation DAF. Daaronder vallen onder meer de XD, XF, XG en XG+. Bij verschillende 4×2- en 6×2-configuraties maakt PCC deel uit van een op efficiency afgestemde standaarduitrusting. De daadwerkelijke aanwezigheid blijft afhankelijk van markt, bouwjaar en voertuigspecificatie. Wie een gebruikte truck beoordeelt, kan dit daarom het beste controleren via de voertuiggegevens of het bedieningsmenu.
Voor distributiewerk kan PCC eveneens relevant zijn, zeker wanneer een DAF XD regelmatig langere regionale trajecten rijdt. Bij hoofdzakelijk stedelijk gebruik zijn de voordelen doorgaans kleiner, omdat kruissnelheid en EcoRoll vaker worden onderbroken. Meer achtergrond over het merk, de modelreeksen en de gebruikte voertuigtechniek staat op de overzichtspagina over DAF.
DAF Predictive Cruise Control is daarmee vooral een hulpmiddel voor efficiënter anticiperen. Het systeem kent het hoogteverloop van de weg en kan sneller dan conventionele cruisecontrol een passende aandrijflijnstrategie kiezen. De beste resultaten ontstaan wanneer de instellingen bij de route passen en de chauffeur begrijpt waarom de truck tijdelijk van de gekozen kruissnelheid afwijkt.
